|
Over de Etrusken worden vaak
woorden als geheimzinnig en mysterieus
gebruikt. Op zich is dat ook niet zo heel vreemd, want de geschiedenis van de
Etrusken is er een van tegenstrijdigheden en van raadsels, waarvoor in een
aantal gevallen ook nu nog geen afdoende wetenschappelijke verklaring is
gevonden. Zo weten we nog steeds niet, waar de Etrusken oorspronkelijk vandaan kwamen.
Hun alphabet lijkt erg veel op het Griekse alphabet. Mede daarom acht men het
zeer plausibel, dat ze uit Griekenland weggetrokken zijn. De
Etrusken waren het eerst volk op het West/Europese vasteland, dat een eigen
schrift kende. Er zijn vrij veel voorbeelden van deze geschreven taal
teruggevonden. Alle gevonden teksten zijn ontcijferd, maar tot op heden is het nog
niet gelukt om een volledig beeld van deze taal te krijgen.
Het Lago di Bolsena en
het gebied erop heen is in de loop van de geschiedenis beschouwd als
een mystieke, magische plek. Het zal er me te maken hebben,dat het meer
een oude vulkaankrater is. De vier elementen -vuur,water, lucht en
aarde- komen hier als het ware samen. In dit gebied lag de heilige plaats
lag van de Etrusken; de plaats, waar afgevaardigden uit alle twaalf steden
elk jaar bijeen kwamen voor een groot religieus feest. Waar
dat precies gebeurde, was lange tijd onbekend. Verschillende steden en dorpen
claimden, dat in hun gemeente deze bijeenkomsten werden gehouden. Onlangs
hebben Italiaanse archeologen aan de rand van Orvieto het oorspronkelijke
heiligdom gevonden. De Romeinen hebben, toen zij de Etrusken onderworpen
hebben dit heiligdom in de tweede eeuw voor Christus verwoest. Daarna kwamen de
Etrusken nog enige tijd aan de oevers van het meer bijeen, vermoedelijk in
Bolsena.l
In
de zeventiende en achttiende eeuw werden de eerste serieuze opgravingen verricht. Er werd
toen nog niet planmatig gezocht. Sommige van de eerste onderzoekers werden
door werkelijke historische interesse gedreven, soms ook speelde het toeval
of geldbejag een rol. Sommige opgravingen zijn begonnen, nadat een boer bij het
omploegen van de akker op een beeld of graf was gestoten. Een groot deel van de vondsten, dat de kunst –en antiekmarkt
bereikte, kwam daar terecht door toedoen van regelrechte grafrovers, nu niet
direct de perfecte voedingsbodem voor academische
gedegenheid. Dat neemt niet weg, dat er ook in die tijd mensen waren, die de
vondsten zo verantwoord verzamelden en toegankelijk maakten, dat de door hen
aangelegde collecties ook nu nog tot de toonaangevende op dit gebied horen. Het Museo Etrusco Guarnaci uit Volterra is daar een voorbeeld van. Geleidelijkaan is
de zaak systematischer, wetenschappelijker aangepakt. Stapje voor stapje wordt
thans datgene wat eerst geheimzinnig en niet te duiden leek, geïnventariseerd,
geanalyseerd en verklaard. Vrij veel Italiaanse
universiteiten kennen thans een leerstoel Etruskologie. Ook in het buitenland is
de wetenschappelijke interesse groeiende. Amerikanen en Engelsen zijn actief in
het gebied, maar ook Nederlandse archeologen dragen hun steentje bij.
Het meeste wat we van de Etrusken weten, weten we uit vondsten uit graven. Vooral de aristocratie en later ook de middenklassen werden
bijgelegd in rijk
bewerkte graven. De muren waren vaak rijk beschilderd en de doden kregen weel
giften mee in het graf. De echte rijken werden bijgelegd in stenen sarcofagen
met op de deksel een beeld van de overledene. Door hun rijke grafcultuur weten we betrekkelijk veel van hun dagelijks
leven. We weten, hoe hun economie in elkaar zat en met welke volkeren ze
handelsbetrekkingen onderhielden. Het was een rijk volk, vooral omdat ze het
monopolie hadden over belangrijke delfstoffen als ijzer en koper. Ook beheersten
ze
de techniek om zout te winnen uit zeewater. Geen wonder, dat de Etrusken
handelscontacten hadden met praktisch alle landen aan de Middellandse zee. Op
het hoogtepunt van hun macht beheersten zij samen met hun bondgenoten, de
Carthagers, het scheepvaartverkeer op de Middellandse Zee. Met de Griekse
stadsstaten en met de Griekse koloniën onderhielden ze intensieve contacten. In
feite hebben de Etrusken de Griekse cultuur op het Europese vasteland
geïntroduceerd. En voor een deel hebben ze die overgenomen. Daarvan getuigen de
vele teruggevonden kunstvoorwerpen.
|
|
We hebben een vrij goed beeldvan hun opvattingen over leven en dood. Voor de
Etrusken was de dood niets om over te treuren. Zij zagen de dood als de
voortzetting van het leven op aarde. Daarvan getuigen de muurschilderingen in de
necropolis van Tarquinia. Tarquinia was een van de machtigste steden van het
Etruskische Rijk. De resten van het oude Tarquinia liggen enkele kilometers
buiten de huidige stad. Daar ligt onder meer een uitgestrekte necropool. Veel
tombes zijn rijk met schilderingen gedecoreerd. Veel van de schilderingen hebben
het dagelijkse leven van het leven in de vijfde en zesde eeuw voor Christus tot
onderwerp. Uit die schilderingen valt op te maken laten zien, dat voor de
Etrusken de dood geen droevig eindpunt was van een kort begrensd leven. De
taferelen hebben een lichte toon. De nabestaanden begeleiden de doden op
feestelijke wijze naar een volgende existentie. De schilderingen uit enkele
graven zijn overgebracht naar het Museo Nazionale Tarquinese. Dit museum is
gevestigd in het stadscentrum. Hier vind je ook de resten van het
"Ara della Regina", een oude tempel. Voor de necropolis en het museum
kun je één gecombineerd toegangskaartje kopen.
De
meest vooraanstaande museale collecties vindt U in Rome (Villa Giullia en Musei Vaticani).
Bekende musea met een interessante collectie Etruskische kunst vindt U
onder meer in Firenze, Volterra, Siena, Chiusi en Tarquinia. Dichter bij
ons huis kunt U terecht in Orvieto (twee musea ) en Bolsena.
Ook het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden en het Allard Pierson museum in
Amsterdam hebben een interessante collectie Etruskische voorwerpen.
In Lazio, Toscane en Umbrië
zijn nog veel sporen te vinden van de
Etrusken.
Binnen een straal van 60 kilometer zijn tal van bekende vindplaatsen (necropoli,
ruines, heilige wegen). U vindt ze vlak voor ons huis en ook nog op
andere plaatsen in het Bolsenagebied en verder nog in Sovana, Sorana, Pitigliano, Orvieto, Cerveteri en
Tarquinia. Ook bij Viterbo -vlak bij de Termen- vind je een uitgebreid gravencomplex. Aan de buitenkant van de rots zijn met name bij de
ingangen van de grotten strakke, geometrische versieringen aangebracht; in de
grotten zelf vindt U onder meer de resten van in de rots uitgebeitelde graven.
Houdt U van wandelen, dan is dit een plek om in gedachten te houden. De auto kunt
U parkeren bij het begin van het grottencomplex en al naar gelang U zin en tijd hebt, gaat
U Uw gang. U loopt in de natuur en komt meer
dan genoeg leuke dingen tegen onderweg: de grotten, een watervalletje, oude hoeves en een
uitzichttoren.
|