roma, rome, tivoli, hadrianus, villa+gregoriona, villa+d'este

De gemeente San Lorenzo Nuovo ligt in de provincie Viterbo. De provincies Viterbo, Roma, Rieti en Latina vormen samen de regio Lazio. Italië kent anders dan Nederland vier bestuurslagen. De regio's vormen een extra bestuurslaag, die onmiddellijk onder het centrale gezag (president, premier, regering) functioneert.

De naam Lazio is afgeleid van het Latijnse Latium. Lazio/Latium is het gebied, dat ongeveer binnen een straal van 150 km. rondom Rome ligt. Toen het Romeinse Rijk op het toppunt van zijn macht stond, was Rome een miljoenenstad. In die tijd was Latium erg belangrijk voor Rome. Het voorzag de stad van water (via de bekende aquaducten), van voedsel, van inwoners (de Sabijnse maagdenroof !!) en van soldaten.
Het buitengebied werd door de Romeinen intensief benut. In de infrastructuur van het huidige Lazio zijn nog steeds de ingrepen, die de oude Romeinen in de natuur gepleegd hebben, terug te vinden. Het duidelijkste vind je dat terug in het wegenplan. De Via Cassia, de Via Aurelia en de Via Appia zijn allemaal ver voor onze jaartelling aangelegd. Primair hadden ze een militaire functie. Langs deze wegen konden de legioenen zich snel van en naar Rome verplaatsen. Bijkomend aspect was, dat het achterland goed ontsloten werd. Veel van de steden, die nu nog aan deze wegen liggen, zijn in die tijd ontstaan, veelal als legerplaats voor de legioenen, aan wie de verdediging van de stad was toevertrouwd.

Ook nu nog zijn in Lazio nog volop resten te vinden van bouwwerken uit die tijd. In vogelvlucht zal ik wat vertellen over Tivoli en Ostia Antica.

Tivoli ligt ongeveer 30 kilometer ten noordoosten van Rome. Al ver voor onze jaartelling werd deze plaats door de Romeinse aristocratie gebruikt als zomerresidentie. Tivoli ligt wat hoger in de heuvels in een bosrijke omgeving en 's zomers is het er daarom wat koeler. In de loop der tijden heeft Tivoli deze positie als favoriete buitenplaats steeds weten te behouden. Ook nu nog vind je in en rond het stadje tal van landgoederen en buitenverblijven.

Tivoli is vooral bekend om de Villa Hadriana (begin tweede eeuw na Christus) en de Villa d'Este (zestiende eeuw). Een bezoek aan de Villa Hadriana geeft een goed inzicht in de manier van bouwen in de bloeiperiode van het Imperium Romanum en in de Villa d' Este krijg je een goed inzicht in de manier, waarop de Renaissance-kunstenaars zich lieten inspireren door de kunst uit de klassieke oudheid. Trek voor een bezoek aan de Villa Hadriana een paar uur uit. Het voor bezoekers toegankelijke gebied is uitgestrekt. De Villa diende Hadrianus niet alleen als woonstede. Hadrianus heeft de Villa ook -en misschien wel vooral- opgezet als bestuurscentrum. Op het terrein zijn veel en veelsoortige (overblijfselen van) gebouwen te zien zoals paleizen, personeelswoningen, gastenverblijven, ministeries, theaters, badhuizen en tempels.

Ostia Antica lag in de oudheid aan de kust. In de loop van de tijden is de monding van Tiber door aanslibbing steeds verder westwaarts opgeschoven. In de oudheid was Ostia lang de belangrijkste haven van het imperium. Het had een handels- én militaire functie. In de loop van de tijd is Ostia in verval geraakt. Plunderingen en brandstichtingen hebben hun tol geëist. Toch is er ook nog veel bewaard gebleven. In de negentiende eeuw is men onder impuls van Paus Pius VII begonnen met systematische, wetenschappelijk gefundeerde opgravingen. Sindsdien zijn grote delen van het oude stadshart blootgelegd. Een aantal van de gebouwen is verrassend goed bewaard gebleven. Op vrij veel plaatsen vindt men muurschilderingen en mozaïeken en hier en daar staan nog resten van beelden. Het amfitheater is knap geconserveerd. Op het Capitool krijgt U een goed beeld van hoe het stadscentrum van een middelgrote stad er in die tijd uitzag. Er is zelfs een vroegchristelijke basilica bewaard gebleven. Het museum op het terrein heeft een kleine, maar verrassend goede collectie beelden.


TIVOLI, Villa d'Este

Tivoli, VILLA HADRIANA, de Canopusvijver met tempel


OSTIA ANTICA